By Rev. Dr. Lalrosiem Songate
April ni 17, 2026 khan ECCI Mission Department in Mission Consultation a huoihawt a, 2010 kuma Gospel Centenary ei lawm huna kohran ṭhang po poa inthawkin palai an fiel khawm a, mi ṭhahnem tawktak an fekhawm nghe nghe. Chutaka hril dinga subject an mi pêk chu Missionary Day chungchang thu a ni a. Ka lo research ta sa khawm ni sien la, a tharin research thawin ngaituona tamtak ka lo seng na le, chu nia ka thuhril le inzawma ka lungrila ngaituona hung um pei hi ka hung zieksuok hrim hrim a nih.
Missionary Day thua hin May 7 le February 5 hi eini Hmar hnam sunga ei inṭhena pakhat a ni a. Hnam danghai lai chu eini ECCI hnuoia ECA, EOC, ESC hai chau ni loin, ECCI puotienga kohran pawl lien tak tak hieng EBC le Manipur Presbyterian Synod hai khawma May 7 hi an pawm ve chau ni loin an inser ve vawng a nih. Ei unau Paite hai EBC hai lem chun May 7 hi Pathien ni hmanga an hmang hlak a nih. Chuleiin, Missionary Day chungchanga May 7 le February 5 thua hin hnam dang po poin May 7 hi an pawm ve vawng a nih, ti hi ei hriet sa khawm nisien ei hriet thar ka nuom.
Eini ECCI hnuoia lem hin chu kum tina Missionary Day May 7 hin Tuiṭhaphai lai chu Pulpit Exchange program buotsaiin kohran hotu le Pastorhai biekin hran hranah ei intir lawn hlak a nih. Chun, ECCI hnuoia Ṭhalai Pawl inzawmkhawm hai lem chun May 7 hin Hospitala damnawhai mamaw phuhrukna ding tiin Blood Donation program an buotsai a, ṭhalai member tamtakin Hospitalah thisen an hang pekkhawm hlak a nih. Missionary Day hin thlaraua hringna an tlun angin ei ṭhalai haiin damnawhai damna ding thisen (mihriem taksa hringna) hi nia an hang peksuok hlak hi an hme hle. Thaw zawm peihai sien ka nuom ie!
Chun, Missionary Day thua hin Watkin Roberts-in Senvawn a hung sir ni le ni naw, ti thua inselna le ngaidan hril hril khawm hi thil ṭul lo pakhatah ka ngai. Chu neka ka ngaituona hluotu chu Watkin Roberts hung tlung ni kha (chiengtaka ei hriet nisienlakhawm, Sap missionary hung sir ni hi Missionary Day a pawm chu nuom um hle sienkhawm) Missionary Day nia pawm thei a ni chie am? Chu nek chun, eini mi, Mizo pa satlie el khawm nihai sien, Puhai Savawma, Vanzika le Thangchhingpuia hai Missionary sin thaw a, Pathien thu mi hril a, lekha min chûktir a, kohran hung phuna mi hung chenchiltuhai hung lut ni May 7 hi Missionary Day a ei lo pawm hi an fûk lem ma ma annawm a nih, ti hi ka ngaituo nasa a nih. Pu Watkin Roberts khan, a rawihai puhai Thangkai le Lungpau hai țhuoiin a mi hung kan ngei a, rawngbawl theina ding nia a hriet leiin, a kîr nawk hnungin annihai pathum hi a hung tir an na. Tulai ṭawng takin rawngbawl theina a ni ding le a ni naw ding Spot Inquiry a hung thaw a ni tak a nih.
A lal le khawsung mipui an lo inhawng bawk leiin a kîr nawk hnungin pu Savawmahai pathum chu hung tirin an mi hung chenchil a, annihai rawngbawlna zarin kohran khawm a hung ngirsuok pha ta a nih. Pu Watkin Roberts kha a tirtu a ni a, Savawma hai ruolcham pathum kha missionary sin thaw dinga a mi hung tirhai an nih.
Manipur hmar tieng panga Missionary chu William Pettigrew a nih, Imphal hmuna iemanichen rawng a bawl hnungin Ukhrul tieng an tirhmang a, chutaka chun a mihai a umchil a, Chanchin Ṭha a hril a, kohran a phun a, tuchena Baptist kohranhai saw ama kuthnung an nih. Ama hung lut ni kha anni ta ding chun Missionary Day a nih. Chuong ang bawkin Mizoramah January 11, 1894 khan Rev. J H Lorrain le Rev. F W Savidge hai Missionary sin thaw dingin an hung a, Chanchin Ṭha hrilin kohranhai phunin an umchil a, chuleiin, an hung tlung ni January 11 hi Missionary Day-in an hmang hlak a nih. Watkin Roberts-in ei ram le mipui a mi hmangai zie le Chanchin Ṭha andar peina dinga a hmalakna a ropuiin inpâk a um hle. Thei sien lem chu mi umchil a eini laia missionary sin thaw chu a nuom hle ding a nih, amiruokchu a ram dânin a phal naw leiin a um thei naw tlat leiin a tirtu le chawmtuin a ṭhang a, Pu Savawma hai ruolcham kha a hung tir ta lem a nih. Chuleiin, an hung lut ni May 7 chu Missionary Day a pawm chu a awm hle a nih. Sap an ni nawa ti mei a nih.
Anni pathum hi tulaia ei ramthim rawngbawlnaa Native Worker ei lakhai anga hril pawl ei um hlak. Ei ramthim haia Native Worker ei lak ding chun eini ei zu lut a, ringthar iemani zat an um pha kohran ei phun a, chutaka mi enkawlpuitu dingin Native Worker ei lak hlak a nih. Pu Savawmahai ruolcham hi chuong ang chu an ni nawh. Senvon an hung lutin missionary tukhawm an la um naw a, kohran khawm a la ngir bawk nawh. Anni ngeiin Chanchin Ṭha an hung phurlut a, kohran an hung indin a nih. Pu Watkin Roberts-in a va sir khan Pathien thu a hrilnaah Thangneirum Kristiena an pêk ti thu hrilin a um hlak. A lo ni khawmin Puhai Savawma hai ruolcham va fe naw hai sien iem a chang pei ding ei hriet nawh. Chuleiin, Pu Savawmahai ruolcham hi pioneer missionary an ni a, an hung lut ni May 7 Missionary Day a ei inser hi awm hlie hlie in ka hriet lem a nih.
Pu Watkin Roberts hung ni kha, (ieng ni khawm ni raw se), Missionary Day a ei pawm ding chun a hmun khawm Senvon ni loin Parvachawm a ni lem thei dan a um bawk a nih. A san chu an hung inzin khan Manipur an hung luta an sir hmasatak chu Parvachawm a ni a. Parvachawm hi an hraw thleng el ni loin zankhat an riek nghe nghe a nih. Zan khat lai riek si chun Pathien thu khawm a hril ngei ding a nih. Chu zoah Senvon an hung lut a, zan hni an riek a, chu chun a kir nawk el kha a ni a. Pathien thu khawm hril ngei bawk an tih. A danglamna chu pakhatah zan khat a riek a pakhatah zan hni a riek a ti thu chau a nih. Chuleiin, Parvachawm pa pakhatin ka kuomah, “Watkin Roberts hung lut ni hi Missionary Day a ei pawm ding chun a hmun chu Senvon ni loin Parvachawm a ni ding a nih,” tia a mi hrilpui kha awmna khat tak a nei a nih.
Ṭhenkhat chun Watkin Roberts le Herbert Coleman hai inhmu thiemnaw leiin Coleman tienga ṭhang NEIG kohran haiin Watkin Roberts hming sukbo tumna leia May 7 hi an inser a nih, tia hril rika um hlak hi andik nawh. Anni Sap putar pahni inkhingna kha eini chun ei hrietfuk ta nawh. Watkin Roberts hi eini NEIG kohran khawmin ei hrietfuk in ei hrilmawi nasa em em. Coleman hi ei hrietfuk naw lem a nih. Pu Savawma hai ruolcham hung khawm kha ama Pu Watkin Roberts hmalakna a ni a, chu hnunga kohran hung inṭhang lien pei enkawlna kawnga chawmtu sin a thawnahai po po khawm a ropui hle a nih. Ei ram mipui a mi hmangaina le a min vawina hai po po khawm ropui ei tiin ei lawm hle a nih.
Amiruokchu, ei rama hunga mi hung chenchila Chanchin Ṭha mi hung hril dingin a ram dânin a zir naw leiin pu Savawmahai ruolcham kha a hung tir lem a nih. Nuom inla nuom naw inla, ei rama mi hung chenchil a, kohran phuna missionary sin hung thawtu chu pu Savawma hai ruolcham chu an ni ngei a, Senvon an hung tlung ni May 7 hi Missionary Day a ei inser khawm hi a awm hlie hlie a nih. Chulaia ei hriet hmai lo chu pu Watkin Roberts hung tirna zara hung an ni a, ama chunga khawm ei lawm hle bawk a nih.

Leave a Reply